Lợi thế cạnh tranh quan trọng nhất mà chuyển đổi xanh đem lại là niềm tin cho thương hiệu. Đây là kết quả quá trình đầu tư dài hơi của các bên liên quan.
Nhiều nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng, những thay đổi trong xu hướng tiêu dùng cùng các quy định chặt chẽ trong các tiêu chuẩn môi trường, xã hội và bền vững đã thúc đẩy mạnh mẽ doanh nghiệp đầu tư chuyển đổi xanh trong toàn bộ chuỗi giá trị, chuỗi sản xuất. Đặc biệt, ở lĩnh vực nông nghiệp – thế mạnh xuất khẩu của Việt Nam.
Không chuyển đổi xanh, khó có đơn hàng
Bà Lê Thị Hoài Thương, Giám đốc Đối ngoại của công ty TNHH Nestlé Việt Nam cho biết: Những năm trước đây, đã có nghiên cứu chỉ ra một khoảng cách tồn tại giữa sự quan tâm của người tiêu dùng với lựa chọn mua hàng. Tuy nhiên, nghiên cứu gần đây nhất của trường Kinh doanh Stern thuộc Đại học New York được thực hiện trong 11 năm (từ năm 2013) cho thấy, tỷ lệ phần trăm tăng trưởng của các sản phẩm có cam kết rõ ràng về tiêu dùng xanh tăng gần gấp 5 lần so với những sản phẩm thông thường.
Bên cạnh đó, niềm tin về thương hiệu ngày càng có vai trò quan trọng – tương đương với chất lượng và giá cả sản phẩm – khi người tiêu dùng đưa ra một lựa chọn. Điều này đặt ra yêu cầu với các nhà sản xuất, phải chú trọng hơn trong việc xây dựng những cam kết của mình một cách minh bạch và rõ ràng hơn.
Trong bối cảnh cơ chế CBAM và quy định EUDR liên quan đến việc không được đưa những sản phẩm nông sản có gây suy thoái rừng hay mất rừng vào thị trường châu Âu sắp có hiệu lực, trở thành điều kiện bắt buộc gia nhập thị trường, các doanh nghiệp Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi xanh trong chuỗi giá trị, chuỗi sản xuất. Không xanh, doanh nghiệp khó có đơn hàng, đặc biệt là chuỗi giá trị nông sản đặc sản – nơi chuỗi cung ứng bắt đầu từ thượng nguồn, nơi người nông dân canh tác trên cánh đồng.
Tại sao thượng nguồn có vai trò quan trọng? Theo bà Lê Thị Hoài Thương, nguyên liệu nông sản đầu vào là yếu tố tiên quyết tác động đến chất lượng, đến việc xanh của toàn chuỗi. Là ngành dễ bị tổn thương nhất trước tác động của biến đổi khí hậu vừa đang đưa ra phát thải cao nhất trong toàn bộ 3 phạm vi phát thải nên trong nông nghiệp chuyển đổi xanh phải luôn luôn bắt đầu từ thượng nguồn.
Hệ sinh thái thúc đẩy chuyển đổi xanh
Từ thực tế tại Nestlé, bà Lê Thị Hoài Thương cho biết thêm, chuyển đổi xanh giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường từ nguồn cung ổn định, chi phí hiệu quả và mở ra cơ hội để dẫn dắt ngành hàng, xu thế tiêu dùng và đón đầu lựa chọn mới của người tiêu dùng. Lợi thế cạnh tranh đầu tiên và quan trọng nhất mà chuyển đổi xanh đem lại là niềm tin cho thương hiệu. Tuy nhiên, đây là kết quả quá trình đầu tư dài hơi của các bên liên quan.
Đại diện Nestlé cho rằng, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số hướng đến tiêu dùng bền vững không chỉ bắt đầu từ người tiêu dùng, doanh nghiệp hay cơ quan quản lý nhà nước mà cần sự đồng bộ của tất cả các bên để xây dựng hệ sinh thái. Ở đó, người tiêu dùng có lựa chọn xanh, nhà sản xuất có trách nhiệm sản xuất xanh, các nhà bán lẻ và kênh thương mại điện tử kết nối giữa sản xuất xanh và tiêu dùng xanh. Cuối cùng, các cơ quan quản lý nhà nước cần có chính sách phù hợp, hiệu quả và thực chất hơn trong việc khuyến khích sản xuất xanh, tiêu dùng xanh.
Tại hội thảo “Ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh trước làn sóng tiêu dùng xanh và chuyển đổi số”, ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn – Phó Cục trưởng Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) đồng quan điểm: Sản phẩm xanh thực sự chỉ có thể tạo được tác động xanh khi được người tiêu dùng nhận biết, tin tưởng, lựa chọn và sử dụng.
Theo xu hướng chung của thế giới, người tiêu dùng trong nước đang dành sự quan tâm nhiều hơn cho các sản phẩm xanh, an toàn và chất lượng. Ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn cho rằng, các hệ thống bán lẻ có thể dành các vị trí phù hợp trên không gian vật lý và môi trường thương mại điện tử phù hợp cho các sản phẩm xanh sẽ mở rộng cơ hội từ phân khúc khách hàng hẹp sang lựa chọn phổ biến hơn.
Hệ thống phân phối hiện không đơn thuần là nơi bán hàng mà các nhà phân phối trở thành nơi thiết lập các tiêu chuẩn, tiêu chí đầu vào, tổ chức truy xuất nguồn gốc, cung cấp thông tin, định hướng lựa chọn và tiếp nhận những phản hồi của của thị trường. Theo ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn, hiện các doanh nghiệp đã có nhiều sản phẩm tốt nhưng còn yếu về hồ sơ chất lượng, bao bì, mã số mã vạch, truy xuất nguồn gốc, năng lực cung ứng ổn định và quản trị đơn hàng. Thời gian tới, Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước sẽ tham mưu các cơ quan chức năng để hỗ trợ doanh nghiệp trong vấn đề này.
Theo Diễn đàn doanh nghiệp
