Đáng chú ý nhất là Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) khi bất ngờ tăng mạnh lãi suất tiền gửi trực tuyến ở hầu hết các kỳ hạn. Theo biểu lãi suất mới, các kỳ hạn từ 1-3 tháng được ACB nâng lên mức trần 4,75%/năm. Trong đó, lãi suất kỳ hạn 6-12 tháng đồng loạt tăng trở lại vùng 7,1-7,3%/năm với mức tăng mạnh nhất tới 1,6 điểm phần trăm tại tiền gửi kỳ hạn 12 tháng, đưa lãi suất kỳ hạn này lên 7,3%/năm, mức lãi suất cao nhất tại ACB hiện nay.
Trước ACB, một số ngân hàng cũng đã tăng lãi suất huy động như Ngân hàng Thương mại TNHH MTV Ngoại thương Công nghệ số (VCBNeo), Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) và Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV). Riêng VCBNeo đã đưa lãi suất trực tuyến các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên trở lại mức 7%/năm. Những động thái này cho thấy áp lực huy động vốn tại một số ngân hàng đang gia tăng trong bối cảnh nhu cầu tín dụng được kỳ vọng phục hồi.
Tuy nhiên, diễn biến thị trường chưa hoàn toàn theo xu hướng một chiều. Ngày 9/6, BIDV đã giảm lãi suất trở lại sau hai lần tăng liên tiếp. Trong khi đó, Ngân hàng TMCP Lộc Phát (LPBank) vẫn là ngân hàng duy nhất giảm lãi suất huy động trong tháng 6 với mức điều chỉnh từ 0,1-0,2 điểm phần trăm.
Khảo sát trong hệ thống cho thấy mặt bằng lãi suất vẫn phân hóa khá mạnh giữa các nhóm ngân hàng. Nhóm Big4 gồm BIDV, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) và Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) tiếp tục duy trì mức lãi suất tối đa quanh 6%/năm ở các kỳ hạn dài. Trong khi đó, nhiều ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết lãi suất từ 7%/năm trở lên cho các kỳ hạn từ 6-24 tháng.
Hiện Ngân hàng TMCP Sài Gòn Công Thương (SaigonBank) dẫn đầu thị trường về mức lãi suất niêm yết chính thức với 7,9%/năm cho kỳ hạn 13 tháng. Ngân hàng số Cake by VPBank áp dụng mức 7,4%/năm cho các kỳ hạn dài, trong khi Ngân hàng TNHH MTV Việt Nam Hiện đại (MBV), Ngân Hàng TMCP Thịnh vượng và Phát triển (PGBank), Ngân hàng TMCP Sài Gòn Tài Lộc (Sacombank) và Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB) cùng niêm yết quanh 7%/năm.
Ở nhóm lãi suất đặc biệt dành cho khoản tiền gửi giá trị lớn, Ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam (PVcomBank) tiếp tục đứng đầu với mức 10%/năm cho kỳ hạn 12-13 tháng đối với khách hàng gửi từ 2.000 tỷ đồng trở lên. Ngân hàng TMCP Hàng hải Việt Nam (MSB) áp dụng mức 9%/năm cho khoản tiền gửi từ 500 tỷ đồng, còn Ngân hàng số Vikki Bank và Ngân hàng TMCP Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh (HDBank) duy trì các mức ưu đãi từ 7,2-7,9%/năm.
Theo các chuyên gia, diễn biến tăng lãi suất gần đây phản ánh nhu cầu huy động vốn trung và dài hạn của các ngân hàng trong bối cảnh tín dụng được kỳ vọng tăng tốc trở lại. Ông Nguyễn Xuân Thành, Giảng viên cao cấp Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, cho rằng áp lực tăng lãi suất đang gia tăng khi tăng trưởng tín dụng vượt xa tốc độ tăng cung tiền.
Theo ông Nguyễn Xuân Thành, trong 5 tháng đầu năm, tín dụng tăng 5,72% trong khi tổng phương tiện thanh toán chỉ tăng khoảng 2,5-2,6%. Việc Ngân hàng Nhà nước kiểm soát cung tiền chặt chẽ nhằm ổn định tỷ giá và lạm phát khiến thanh khoản hệ thống không còn dồi dào như trước.
Bên cạnh đó, xu hướng người dân tăng nắm giữ tiền mặt ngoài hệ thống ngân hàng cùng với việc doanh nghiệp giảm tiền gửi không kỳ hạn (CASA) cũng làm gia tăng áp lực huy động vốn. Trong bối cảnh tỷ lệ dư nợ trên huy động (LDR) tại nhiều ngân hàng đã vượt 100%, mặt bằng lãi suất khó có nhiều dư địa giảm.
Vị chuyên gia nhận định nếu áp lực tỷ giá và lạm phát tiếp tục duy trì ở mức cao, chính sách tiền tệ có thể phải giữ trạng thái thận trọng, qua đó khiến lãi suất huy động khó giảm trong thời gian tới, thậm chí vẫn còn nguy cơ tăng thêm ở một số kỳ hạn. Ngược lại, nếu áp lực tỷ giá hạ nhiệt nhờ giá vàng hoặc giá dầu giảm, Ngân hàng Nhà nước sẽ có thêm dư địa hỗ trợ mặt bằng lãi suất đi xuống.
